Yukatan – już sama oryginalna pisownia tej nazwy trąci tajemnicą. To prawdopodobnie najciekawszy rejon Meksyku, kolebka cywilizacji Majów, jednej z trzech, oprócz Tolteków i Azteków, głównych cywilizacji istniejących kiedyś na terenach stanu Chiapas dzisiejszego Meksyku.
Jedną, być może podstawową a niewyjaśnioną ostatecznie do dziś tajemnicą, są okoliczności, w jakich ok. 900 roku naszej ery doszło do załamania się rozwoju tej cywilizacji i stosunkowo nagłego opuszczenia przez ludność wspaniale rozwiniętych miast-państw. Nie były to raczej przyczyny spowodowane działaniami militarnymi, nie było wówczas (nie ten czas, nie to miejsce) obłąkańców typu Pol Pota i jego Czerwonych Khmerów (którzy w 1978 roku w jeden dzień opróżnili blisko 2-milionowe Phnom Penh). Nic nie wskazuje na jakieś wyjątkowe epidemie i zarazy, raczej nie doszło do zmian klimatu, nie da się tego zwalić też na kosmitów, choć wątek ich obecności w rozwoju tej kultury będzie się jeszcze dalej przewijał.
Stare cywilizacje Nowego Świata (jak określano Amerykę po XV-wiecznych odkryciach Krzysztofa Kolumba) lub Mezoameryki (co jest znacznie późniejszym terminem określającym Amerykę Środkową) rozwijały się w niemal całkowitej izolacji od kultur indoeuropejskich.
Początki cywilizacji Majów są obecnie datowane na ok. 400 r. p.n.e., już w tym okresie powstawały bowiem pierwsze, do dziś budzące zachwyt, monumentalne zespoły przestrzenne, złożone ze świątyń wzniesionych na wysokich piramidach schodkowych, reprezentacyjnych pałaców, tarasów, dziedzińców, a także kamiennych boisk do gry w