W praktyce budowlanej rozwiązania zamienne i równoważne bywają ze sobą utożsamiane. Tymczasem na gruncie Prawa budowlanego i Prawa zamówień publicznych pojęcia te nie oznaczają tego samego. Warto znać różnice między nimi, by właściwie ocenić zmiany proponowane przez wykonawców.
Zgodnie z prawem budowlanym do podstawowych obowiązków projektanta należy sprawowanie nadzoru autorskiego, jeśli zwróci się o to inwestor lub organ administracji architektoniczno-budowlanej. Co to oznacza?
Po pierwsze, sprawdzenie czy inwestycja jest realizowana zgodnie z projektem.
Po drugie ocena i uzgodnienie możliwość zastosowania rozwiązań innych niż przewidziane w projekcie, jeśli proponuje je kierownik budowy lub inspektor nadzoru inwestorskiego zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego (dalej „Pb”), ale także ustalenie, czy mamy do czynienia z istotną albo nieistotną zmianą projektu budowlanego.
W art. 36a Pb określono zasady dokonywania istotnych i nieistotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego. Z kolei w art. 36b podano warunki wprowadzania zmian w projekcie technicznym dotyczących rozwiązań, które podlegały uzgodnieniom.
Czym jest rozwiązanie projektowe?
W praktyce za rozwiązanie projektowe uznaje się wybrany przez projektanta i opisany w dokumentacji sposób spełnienia wymagań funkcjonalnych, technicznych, użytkowych, środowiskowych i prawnych. Opis ten dotyczy elementów, parametrów oraz technologii, które będą zastosowane w obiekcie lub w jego części.
Przez rozwiązanie przewidziane w dokumentacji projektowej można rozumieć każde rozwiązanie techniczne, materiałowe, technologiczne lub funkcjonalne przyjęte przez projektanta i zatwierdzone jako podstawa realizacji zamierzenia budowlanego. Może ono dotyczyć zastosowania określonych materiałów, urządzeń lub technologii.
Zastąpienie przewidzianego rozwiązania innym wymaga od projektanta oceny pod kątem zgodności z wymaganiami projektu, decyzjami administracyjnymi, przepisami oraz stanem wiedzy technicznej. Jako przykłady takich rozwiązań można wskazać:
- wybór konstrukcji obiektu budowlanego (zastosowanie żelbetowej zamiast stalowej),
- dobór systemu wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła,
- wybór kanalizacji sanitarnej ciśnieniowej lub grawitacyjnej,
- zaprojektowanie dachu płaskiego zamiast skośnego,
- zastosowanie określonych materiałów izolacyjnych i wykończeniowych.
W zależności od rodzaju i zakresu zmiany może dojść do istotnego lub nieistotnego odstępstwa od projektu budowlanego, jeżeli zmienione rozwiązanie było w nim zatwierdzone. Zgodnie z prawem budowlanym rozwiązanie zamienne nie jest automatycznie rozwiązaniem równoważnym. Za równoważne można je uznać dopiero wtedy, gdy mimo odmiennych sposobów realizacji osiągnie się co najmniej takie same efekty i spełni te same wymagania, które były przewidziane w projekcie.
Czy rozwiązanie zamienne jest równoważne?
O równoważności rozwiązania zamiennego nie decyduje identyczność zastosowanych materiałów, urządzeń lub technologii, lecz osiągnięcie co najmniej takiego samego poziomu technicznego, funkcjonalnego i użytkowego, jaki przewidziano w dokumentacji projektowej.
W ocenie równoważności powinno się uwzględniać całokształt skutków projektowanej zmiany i jej wpływ na bezpieczeństwo, trwałość i funkcjonalność obiektu oraz zgodność z przepisami.
Wydanie:
BUDUJ Z GŁOWĄ
Magazyn branżowy nr 3/2026