Jednym z istotnych ryzyk w umowach w sprawie zamówień publicznych, które mają albo co najmniej powinny mieć swoje odzwierciedlenie w cenie oferty wykonawcy są okoliczności mogące spowodować naliczenie kary umownej, rodzaj kary umownej i jej wysokość. Kary umowne służą co do zasady zdyscyplinowaniu wykonawcy i wskazaniu mu wymagań umownych mających dla zamawiającego szczególne znaczenie.

Na podstawowe funkcje kary umownej wskazał Sąd Apelacyjny w Krakowie w wyroku I ACa 1428/16 (21.03.2017 r.) określając ją jako:
– stymulującą - polegającą na skłanianiu wykonawcy do właściwego wykonania umowy,
– represyjną, czyli karanie za brak właściwego wykonania umowy lub
– kompensacyjną - służącą naprawieniu szkody, jeśli była poniesiona.
 
Warto przypomnieć, że przepisy Pzp nakazujące przewidzenie kar umownych nie odnoszą się do podstawowych obowiązków umownych takich jak terminowe oddanie robót, a